5 mart 2026-cı ildə İsrailin mərkəzində partlamamış sursatların Cənubi Şaron Regional Şurası tərəfindən yayımlanan şəkilləri. Foto: Human Rights Watch
Nyu-Yorkda yerləşən “Human Rights Watch” (HRW) insan haqları təşkilatı İranın hərbi taktikasını kəskin tənqid edərək bildirib ki, Tehran İsrailə qarşı hücumlarında mülki ərazilərdə qadağan olunmuş kaset tipli döyüş başlıqlarından istifadə edib. Təşkilatın apardığı təhqiqat və digər mənbələrdən daxil olan detallar xəbərin miqyasını daha da böyüdür.
Təşkilatın hesabatında vurğulanır ki, kaset tipli sursatlar partlayış zamanı geniş əraziyə yüzlərlə kiçik bomba (sub-sursat) səpələyir. Bu silahlar hərbi hədəflə mülki əhalini bir-birindən ayıra bilmir. Səpələnən kiçik bombaların bir hissəsi dərhal partlamır və gələcəkdə “mina” kimi mülki insanlar, xüsusən də uşaqlar üçün ölümcül təhlükə yaradır.
Təşkilatın məlumatına görə, İran kaset başlıqlı ballistik raketlərlə İsrailin üç yaşayış məntəqəsinə zərbə endirib. Hücum nəticəsində azı 4 nəfər həlak olub, onlarla insan yaralanıb. HRW sahə araşdırmaları zamanı həmin ərazilərdə İran istehsalı olan raketlərin qalıqlarını və səpələnmiş kiçik sursatların izlərini aşkar edib.
HRW-nin böhran məsələləri üzrə direktoru bildirib ki, mülki əhalinin sıx yaşadığı ərazilərdə bu silahlardan bilərəkdən istifadə olunması müharibə cinayəti kimi qiymətləndirilməlidir.
Dövlət katibi Marko Rubio bu hesabatı şərh edərək bildirib ki, İranın bu addımları onun beynəlxalq hüququ tamamilə heçə saydığını göstərir və Vaşinqton müttəfiqləriylə birlikdə bu cinayətlərə görə Tehranın cavab verməsinə çalışır.
Tehran rəsmiləri bu ittihamları rədd ediblər, İranın raket zərbələri yalnız hərbi obyektlərə yönəlib. Amma hərbi analitiklər qeyd edirlər ki, kasetli başlıqlar, adətən, hava hücumundan müdafiə sistemlərini (İsrailin “Dəmir Qübbə”si kimi) yükləmək və ya aerodromlarda təyyarələri məhv etmək üçün nəzərdə tutulur, amma onların mülki ərazilərə düşməsi qaçılmaz fəsadlara yol açır.
HRW-nin hesabatı İranın beynəlxalq arenada daha çox təzyiqlə üzləşməsinə və BMT Təhlükəsizlik Şurasında yeni sanksiyaların müzakirəsinə səbəb ola bilər.
Xüsusilə ABŞ-nin daxili siyasətində Rubionun bu faktlardan İran administrasiyasına qarşı daha sərt hərbi və diplomatik addımların atılması üçün istifadə edəcəyi gözlənilir.
“Politfm”
