ABŞ, İran, Pakistan və Qətər nümayəndələrinin Bürgenştok kurort kompleksində keçirilən görüşündən öncə, Ştansştad şəhəri, İsveçrə, 21 iyun 2026 (foto: Nathan Howard/Pool/”Getty Images”)
ABŞ-nin yüksək vəzifəli rəsmisinin sözlərinə görə, Amerika və İran qarşılıqlı hücumları dayandırmaq barədə razılığa gəliblər. Tərəflər çərşənbə axşamı Qətərin paytaxtı Doha şəhərində görüşərək Hörmüz boğazıyla bağlı mübahisəni nizama salmağı planlaşdırırlar.
Bu barədə “Axios” agentliyi məlumat yayıb.
Atəşkəs cəmi 11 gündür qüvvədədir, amma hər iki tərəfin yenidən hava zərbələri endirməsi və prezident Donald Trampın müharibəni bərpa etmək və “işi sona çatdırmaq” hədəsi münaqişənin yenidən alovlanmasıyla nəticələnə bilər.
Döyüş əməliyyatlarının yenidən başlaması ABŞ və İran arasındakı anlaşma memorandumunun, bu sənədin xüsusilə də Hörmüz boğazına dair müddəalarının fərqli şərh olunmasından qaynaqlanıb.
Son vəziyyət
“Biz bütün aktiv əməliyyatları dayandırmaq barədə qərar qəbul etmişik” – ABŞ-nin yüksək vəzifəli rəsmisi “Axios”-a belə deyib. O, hava zərbələrini və digər hücumları nəzərdə tutub.
Başqa bir amerikalı məmurun sözlərinə görə, tərəflər hələlik əsas danışıqları dayandıracaq və “gəmilər sərbəst hərəkət edə biləcəklər”, çünki texniki danışıqlar davam etdirilməlidir.
ABŞ rəsmiləri və vəziyyət barədə məlumatlı olan üçüncü mənbə çərşənbə axşamına planlaşdırılan görüşü təsdiqləyiblər.
Memoranduma əsasən, İran Hörmüz boğazından kommersiya gəmilərinin təhlükəsiz keçidini təmin etmək üçün bütün səyləri öz öhdəsinə götürüb. Bunun müqabilində ABŞ İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanı ləğv edib.
Ötən həftə İsveçrədə keçirilən danışıqlarda vitse-prezident Cey Di Vensin rəhbərlik etdiyi ABŞ nümayəndə heyəti Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin koordinasiyası üçün Amerika hərbçiləriylə İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) arasında birbaşa rabitə xəttinin (“qaynar xətt”) yaradılması barədə razılığa gəlib.
Şənbə gününə olan məlumata görə, “qaynar xətt” hələ də fəaliyyətə başlamayıb. Buna baxmayaraq İran yenidən bəyan edib ki, gəmilər öz hərəkətlərini əvvəlcədən onunla koordinasiya etməlidirlər.
Hazırkı vəziyyət
Danışıqların gedişindən xəbərdar olan mənbənin sözlərinə görə, çərşənbə axşamı İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüş İranın nüvə proqramına həsr olunmalı idi. Amma münaqişənin kəskinləşməsi nəticəsində görüşün yeri dəyişdirilib və danışıqlarda əsasən Hörmüz boğazındakı vəziyyət müzakirə olunacaq.
ABŞ rəsmisinin və vəziyyətlə tanış olan mənbənin bildirdiyinə görə, ABŞ-nin texniki qrupuna rəhbərlik edən Nik Stüartın da danışıqlarda iştirakı gözlənilir.
Ağ Ev agentliyin şərh sorğusuna hələlik cavab verməyib.
“Politfm”
