Foto:
Bu ilin ikinci rübündə SOCAR 3,3 milyon tondan çox neft ixrac edilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 19,6 faiz azdır.
Bu həcmə şirkətin öz imkanları ilə çıxardığı neft həcmləri ilə birlikdə ölkəmizdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq konsorsiumlar tərəfindən hasil olunan neftin Azərbaycan dövlətinə və SOCAR-a məxsus mənfəət payları da daxildir.
Ölkə üzrə təbii qaz ixracı 6,3 milyard kubmetr, istehlakı isə təqribən 2,5 milyard kubmetr təşkil edib. Təbii qaz ixracında 0,5 faiz, istehlakında isə 4,9 faiz artım qeydə alınıb
BBeləliklə, neft hasilatı və ixracında azalma trendi davam edir, təbii qaz sektoru isə öz sabitliyini və daxili-xarici tələbatı təmin etmə qabiliyyətini qoruyur.
İxracın təxminən beşdə bir nisbətində düşməsi əsas yataqlarda (xüsusən AÇG blokunda) təbii hasilat azalması ilə bağlıdır. Bu, gözlənilən dinamika olsa da, tempin yüksək olduğunu göstərir. Hasilatın və ixracın azalması dünya bazarında neft qiymətlərinin kəskin artmadığı təqdirdə dövlət büdcəsinin və SOCAR-ın neft gəlirlərinə doğrudan mənfi təsir edir.
Hazırki vəziyyət göstərir ki, neft hasilatını sabit saxlamaq üçün yeni quyuların qazılması və mövcud yataqlardan hasilatın artırılması (EOR metodları) istiqamətində investisiyalar sürətləndirilməlidir.
Neft ixracı azaldığı bir vaxtda qaz göstəricilərinin (xüsusilə daxili istehlakın 4,9% artması) yüksəlməsi ölkə iqtisadiyyatının qaz amilindən asılılığının və rolunun artdığını təsdiqləyir.
Daxili istehlakın artması ölkə daxilində sənaye aktivliyinin, elektrik enerjisi istehsalında qazdan istifadənin və ya əhalinin tələbatının artması ilə izah olunur.
İxracın 0,5% artması xarici tərəfdaşlar (Avropa və Türkiyə) qarşısındakı müqavilə öhdəliklərinin tam və sabit şəkildə yerinə yetirildiyini göstərir.
Ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycan iqtisadiyyatında neftdən qaza keçid fazası artıq statistik göstəricilərdə daha qabarıq görünür. Əsas hədəf neft ixracındakı azalmadan yaranan gəlir boşluğunu qaz ixracının həcmini və coğrafiyasını genişləndirməklə, həmçinin bərpaolunan enerji layihələri hesabına daxildə şəbəkəyə qənaət edilən qazı xaricə yönəltməklə kompensasiya etməkdir.
“Politfm”
