İllüstrasiya: “Sözcü” qəzeti

 

 

Türkiyə lirəsi dəyər itirməyə davam edir. Avqustun 21-də dollar/TL məzənnəsi 48 lirə həddini keçib, 1 avro isə 56 lirə olub.

Bu barədə Türkiyənin “Sözcü” qəzeti məlumat yayıb.

Bu gün səhər saatlarında dollar 48,05 lirə ətrafında dəyişib, gün ərzində 48,07 lirəyədək yüksəlib. Avro/TL məzənnəsi isə 56,28 lirəyə çatıb.

Dolların beynəlxalq bazardakı hərəkətindən asılı olmayaraq, lirənin tədricən zəifləməsi son dövrdə davam edən əsas tendensiyalardan biri olaraq qalır. Avqustun 21-də dollar indeksi 98,76 ətrafında olduğu halda, dollar/TL spot məzənnəsi 48,05 səviyyəsində idi.

Lirənin dəyər itkisinin miqyası əvvəlki illərlə müqayisədə daha aydın görünür. 21 avqust 2025-ci ildə bir dollar 41,0121 lirəyə bərabər idi. Bir il sonra məzənnənin 48,05 lirəyə yüksəlməsi dolların lirə qarşısında təxminən 17,2% bahalaşması deməkdir. Eyni müqayisəni lirənin dollarla ifadə olunan dəyəri üzrə apardıqda, lirənin bir ildə təxminən 14,6% ucuzlaşdığı görünür. (Exchange Rates)

21 avqust 2021-ci ildə isə bir dollar 8,4944 lirəyə dəyişdirilirdi. Bugünkü 48,05 lirəlik səviyyə ilə müqayisədə dolların lirə ilə qiyməti təxminən 5,7 dəfə artıb. Başqa sözlə, lirənin dollarla ifadə olunan dəyəri həmin müddətdə təxminən 82,3% azalıb.

10 il əvvəl – 21 avqust 2016-cı ildə bir dollar 2,9302 lirə olub. İndiki məzənnə həmin göstəricidən təxminən 16,4 dəfə yüksəkdir. Bu dövr ərzində lirənin dollarla ifadə olunan dəyəri təxminən 93,9% aşağı düşüb.

Türkiyənin məzənnə tarixində əsas dönüş nöqtələrindən biri 2001-ci il maliyyə böhranı olub. Türkiyə Mərkəzi Bankının rəsmi hesabatına görə, 22 fevral 2001-ci ildə əvvəlki məzənnə rejimindən imtina edilib və lirə üzən məzənnə rejiminə buraxılıb. Bundan sonra məzənnənin səviyyəsi əsasən bazarda formalaşmağa başlayıb.

Yüksək inflyasiya və illərlə davam edən nominal dəyər itkisi pul vahidinin özündə də dəyişiklik edilməsinə səbəb olub. 1 yanvar 2005-ci ildən dövriyyəyə yeni Türkiyə lirəsi buraxılıb. Rəsmi çevirmə nisbətinə görə, 1 yeni lirə 1 milyon köhnə Türk lirəsinə bərabər olub.

“Politfm”