Foto: internet
Azərbaycanda 2026-cı ilin yanvar-may aylarında 15 107 nikah və 8 087 boşanma qeydə alınıb. Beləliklə, boşanmaların sayı bağlanan nikahların 53,5 faizi qədər olub.
2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhalinin hər 1 000 nəfərinə düşən nikahların sayı 4,7-dən 3,6-ya enib, boşanmaların sayı isə 2-dən 1,9-a düşüb. Buna baxmayaraq nikahların azalması boşanmaların azalmasından daha sürətli olduğu üçün onların nisbəti son illərin ən yüksək göstəricilərindən biri olaraq qalır. Araşdırmalara görə, Azərbaycanda ən çox 10–19 il davam edən evliliklər pozulur.
Ölkədəki nikah və boşanma statistikası ailə institutunda müşahidə olunan daha geniş və narahatedici bir tendensiyanı göstərir. 2026-cı ilin yanvar-may aylarında 15 107 nikah və 8 087 boşanma qeydə alınması, ilk baxışda sadəcə rəqəm kimi görünə bilər, amma əslində bu göstərici ailə qurma davranışının zəiflədiyini və boşanma nisbətinin yüksək səviyyədə qaldığını ortaya qoyur. Məsələnin ən diqqətçəkən tərəfi odur ki, boşanmaların azalması nikahların azalmasından daha ləng gedir. Nəticədə nikah bazası daralır, amma boşanmaların çəkisi hələ də ciddi olaraq qalır.
Bu mənzərəni əvvəlki illərlə müqayisə edəndə problem daha aydın görünür. Rəsmi statistik cədvəllər nikah və boşanma saylarında illər üzrə dalğalanmaların olduğunu göstərsə də, son dövrdə əsas meyl nikahların zəifləməsi istiqamətindədir.
Xüsusilə 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə hər 1000 nəfərə düşən nikahların 4,7-dən 3,6-ya enməsi, boşanmaların isə 2-dən 1,9-a düşməsi onu göstərir ki, sosial davranışda əsas dəyişiklik ailə qurmağa olan marağın azalmasıdır. Yəni boşanmalar da azalır, amma ailə qurmaq daha sürətlə geri çəkilir. Bu isə statistik baxımdan nisbəti ağırlaşdırır və ümumi mənzərəni daha mənfi göstərir.
Burada təkcə rəqəmlər yox, onların arxasındakı sosial məzmun da önəmlidir. Azərbaycanda boşanmanın daha çox 10–19 il davam edən evliliklərdə baş verməsi onu göstərir ki, problem yalnız gənc cütlüklərin sabitlik qura bilməməsi deyil.
Məsələ daha dərin qatdadır: ailə münasibətləri uzun müddət davam etsə belə, müəyyən mərhələdə ciddi təzyiqlərə tab gətirmir. Bu təzyiqlərin içində mənzil problemi, iqtisadi qeyri-sabitlik, gəlir çatışmazlığı, işsizlik və gündəlik həyat xərclərinin artması xüsusi yer tutur. Belə şəraitdə ailə qurmaq qərarı daha çətin, ailəni qorumaq isə daha mürəkkəb olur.
Bu kontekstdə ən vacib nəticə budur ki, mövzu sadəcə demoqrafik statistika deyil. Bu, ailə institutunun sosial bazasında zəifləmənin göstəricisidir. Nikahların azalması gələcək illərdə ailə qurmaq istəyənlərin sayında daha da geriləmə yarada bilər. Boşanmaların yüksək qalması isə artıq qurulmuş ailələrin sabitlik problemini göstərir. Yəni bir tərəfdən yeni ailə yaranması zəifləyir, digər tərəfdən mövcud ailələrin bir hissəsi uzunömürlü olmur. Bu iki xətt birləşəndə nəticə təkcə statistika yox, cəmiyyətin davranış strukturunda dəyişiklik olur.
Ümumən bu xəbər ailə münasibətlərində qısamüddətli dalğalanmadan çox, daha dərin və davamlı bir tendensiyanı göstərir. Rəqəmlər nikahın cəlbediciliyinin azaldığını, boşanmanın isə hələ də ciddi sosial reallıq olaraq qaldığını ortaya qoyur. Bu səbəbdən xəbəri sadəcə “boşanmalar nikahların 53,5 faizi qədər olub” kimi oxumaq azdır; daha doğru oxunuş budur ki, ailə qurmaq davranışı zəifləyir, ailə sabitliyi isə eyni sürətlə güclənmir.
“Politfm”
